© 2018 by Piotr Marcinowicz & Wojciech Marcinowicz. Proudly created with Wix.com

  • White Facebook Icon
  • White Twitter Icon
  • White LinkedIn Icon
  • White Google+ Icon

Interesuje Cię ten temat? Chcesz pomóc w rozwoju tego serwisu? Napisz do nas!

Hennela 10/2 02-495 Warszawa

Jak działa baklofen?

  • Historia baklofenu sięga 1962 roku kiedy został wynaleziony przez firmę farmaceutyczną Ciba Geigy jako potencjalny lek na padaczkę u dzieci. Nie znalazł jednak zastosowania w tym wskazaniu. Szybko okazało się natomiast, że powoduje on rozluźnienie mięśni, co okazało się bardzo przydatne w leczeniu bolesnej spastyczności mięśni po uszkodzeniach układu nerwowego. 

    • W Polsce baklofen jest zarejestrowany właśnie w leczeniu schorzeń  neurologicznych (zarówno u dorosłych jak i dzieci) takich jak: stany spastyczne w przebiegu stwardnienia rozsianego, uszkodzeń rdzenia kręgowego, udarów naczyniowych mózgu, porażenia mózgowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, oraz urazów głowy.  

    • Baklofen wszedł do obrotu w 1974 roku, co daje nam już ponad 44 lata doświadczeń ze stosowania tego leku. Jest to też już lek tani i nie objęty prawami patentowymi. Wadą takiej sytuacji, jest niestety brak motywacji firm farmaceutycznych do inwestycji w badania kliniczne umożliwiające poszerzenie listy wskazań do stosowania. Wiadomo jest natomiast bardzo dużo na temat mechanizmów działania baklofenu, jego farmakokinetyki, działań niepożądanych oraz jego wpływu na organizm podczas wieloletniego przyjmowania. 

  • GABA to jest kwas gamma-aminomasłowy, neuroprzekaźnik o działaniu hamującym na układ nerwowy poprzez odpowiednie receptory (GABA-A i GABA-B). W mózgu człowieka stanowią one blisko połowę receptorów. Baklofen jest agonistą receptora GABA-B co znaczy, że działa na ten receptor podobnie jak GABA. Oba związki mają zresztą podobną strukturę chemiczną. GABA podany doustnie lub dożylnie nie przedostałby się do mózgu, dlatego nie ma on zastosowania w terapii. Baklofen natomiast dużo łatwiej przedostaje się przez barierę krew-mózg dzięki czemu może być stosowany jako lek

    • Warto wspomnieć kilka słów o receptorze GABA-A, który głownym receptorem hamującym działanie ludzkiego mózgu. Kiedy jest aktywowany - przez GABA, alkohol(!), benzodiazepiny lub barbiturany, wygasza on pobudzenie neuronu na którym się znajduje. To właśnie jego aktywność jest odpowiedzialna za zniesienie lęku i ośmielenie osób pod wpływem a następnie zniesienie zahamowań społecznych, a w ostatniej fazie senność. 

    • Receptor GABA-B nie jest tak dobrze poznany. Wiadome jest jednak, że nie wchodzi on w interakcje z alkoholem, dlatego na dzień dzisiejszy dokładny mechanizm działania baklofenu w leczeniu alkoholików pozostaje w sferze hipotez.

    • Lek dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego w ciągu 1-2 godzin od podania. Okres półtrwania w organizmie człowieka wynosi 4 godziny. Narzuca to konieczność wielokrotnego dawkowania leku w ciągu dnia aby osiągnąć stały efekt terapeutyczny. Jedynie 15% leku jest metabolizowane w wątrobie, pozostała część jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. 

  • Idea stosowania Baklofenu w alkoholizmie została rozpowszechniona przez francuskiego kardiologa, prof. Oliviera Ameisena. W 2004 roku opublikował on opis swojego przypadku, a w 2008 r. wydał książkę pt. Le dernier verre wydana przez wydawnictwo Denoël (tytuł wydania polskiego: „Spowiedź z butelki”). 

  • Pomysł narodził się kiedy prof. Ameisen natrafił na badania naukowe prowadzone z udziałem szczurów. Był zdesperowany ponieważ nie potrafił przy użyciu żadnej z dostępnych mu metod skorzystać na tyle, żeby przestać pić. Postanowił on wtedy spróbować tej terapii na sobie. Przy dawce nieco poniżej 3mg/kg mc pojawił się u niego stan obojętności na alkohol. 

  • Aby osiągnąć pożądany stan obojętności względem alkoholu należy stopniowo zwiększać dawkę leku, aż takie subiektywne odczucie się pojawi. Powyżej progowego stężenia leku w OUN (Ośrodkowym Układzie Nerwowym) masowa aktywacja hamujących sieci zależnych od GABA-B wydaje się prowadzić do unieczynnienia ośrodków odpowiedzialnych za głód alkoholowy. Jest to jednak ciągle kwestia wymagająca gruntownych badań naukowych.

  • Baklofen mimo iż działa na inny receptor niż alkohol, wydaje się jednak mieć działanie protekcyjne wobec alkoholowego zespołu abstynencyjnego. U pacjentów stosujących baklofen w trakcie odstawiania alkoholu rzadko obserwuje się objawy delirium alkoholowego lub napady padaczkowe. Nie należy natomiast nagle odstawiać wysokich dawek baklofenu, ponieważ mogą wystąpić podobne objawy. Te obserwacje wspierają hipotezę o leczeniu baklofenem jako o leczeniu substytucyjnym (jak np. metadon czy cytyzyna). 

  • Baklofen posiada też inne efekty działania - powoduje rozluźnienie mięśni, działa przeciwlękowo, przeciwbólowo oraz zmniejsza apetyt.